Joomla 6.1 is op 14 april 2026, officieel uitgebracht. Het is de eerste minor release in de 6.x-serie, en zoals je dat van Joomla gewend bent: geen revolutie, maar een aantal uitbreidingen die het dagelijkse beheer van een website een stuk aangenamer maken. Zeker als je websites bouwt voor klanten die zelf met de backend aan de slag gaan, zijn er een paar vernieuwingen die je zeker zal waarderen.

Hieronder bespreek ik de belangrijkste wijzigingen.

Spambeveiliging is terug: Proof-of-Work CAPTCHA

Wie al een tijdje met Joomla werkt, weet dat de spambeveiliging de afgelopen jaren een beetje weggedreven was. Je had ReCaptcha van Google, maar dat vereist een API-sleutel, een account, en Google kijkt gezellig mee met je bezoekers. Niet ideaal als je privacyvriendelijk wil werken.

Joomla 6.1 introduceert een Proof-of-Work CAPTCHA, en dat werkt fundamenteel anders. In plaats van de bezoeker een plaatje te laten aanwijzen of een checkbox aan te laten vinken, lost de browser van de bezoeker stilletjes een wiskundig puzzeltje op op de achtergrond. De bezoeker merkt er niets van, er is geen account of API-sleutel nodig, en je bent niet afhankelijk van een externe dienst die jouw formulierverkeer registreert.

Of dit even goed werkt als ReCaptcha tegen geavanceerde spambots? Dat moeten we nog in de praktijk zien. Maar voor standaard contactformulieren en registratieformulieren is dit een prima oplossing, en ik vind het een goede stap richting meer privacy by default in de Joomla-core.

Lees meer over de  Captcha - Proof of Work plugin

Workflow visueel in kaart: de Visual Workflow Editor

Joomla heeft al een tijdje een workflow-systeem waarmee je de publicatiestatus van artikelen kunt koppelen aan goedkeuringsprocessen. Erg handig voor klanten met een redactie, waarbij een auteur een artikel indient dat vervolgens door een eindredacteur goedgekeurd moet worden voor publicatie.

Het nadeel was altijd dat je die workflow vrij abstract instelde via lijstjes en opties, zonder dat je goed kon zien hoe het geheel in elkaar stak. Dat is nu opgelost met de Visual Workflow Editor: een interactief diagram dat toont hoe de statussen en overgangen met elkaar verbonden zijn. Je ziet in één oogopslag waar een artikel zich in het proces bevindt en hoe de stroom loopt van concept naar gepubliceerd.

Praktisch gezien maakt dit het uitleggen aan klanten een stuk eenvoudiger. Een visueel schema spreekt meer aan dan een tabel met instellingen.

Meer mediavelden: audio, video en documenten

Joomla heeft al langere tijd een Custom Fields-systeem waarmee je extra velden aan artikelen, contacten of andere content kunt koppelen. Een van die veldtypes is het mediaveld, waarmee je een afbeelding kon toevoegen aan een veld.

Joomla 6.1 breidt dit uit met drie nieuwe mediaveldtypes: audio, video en documenten. Je kunt nu in een custom field ook een mp3, een mp4 of een PDF koppelen aan een content-item. Voor situaties waarbij je gestructureerde content bouwt, zoals een kennisbank met bijlagen, een podcastoverzicht of een videobibliotheek, is dit een welkome aanvulling. Je hoeft hier geen losse extensie voor te installeren.

Modules krijgen versiegeschiedenis en meertalige koppelingen

Artikelen hadden in Joomla al versiegeschiedenis: je kunt terugkijken naar eerdere versies van een artikel en die indien nodig terugzetten. Dat systeem is nu ook beschikbaar voor modules. Handig als je een module aanpast en achteraf wil terugzien wat er gewijzigd is, of als een klant per ongeluk de inhoud van een module heeft overschreven.

Daarnaast zijn er meertalige koppelingen voor modules toegevoegd. Op een meertalige website kon je al artikelen koppelen aan hun vertaalde versies in andere talen. Diezelfde koppeling kun je nu ook instellen voor modules. Als je een module in het Nederlands en een equivalent in het Engels hebt, kun je die nu aan elkaar linken, precies zoals je dat gewend bent bij artikelen.

Taal-overrides in één oogopslag, en met één klik aanvullen

Werk je in Joomla met meerdere talen, dan wordt het beheren van taal-overrides in versie 6.1 een stuk prettiger. In het overzicht van overrides (Systeem → Taal-overrides) zie je voortaan twee extra kolommen: een kolom die laat zien in welke talen een override al bestaat, en een kolom die je toont voor welke talen er nog een override ontbreekt. Iedere taal verschijnt als een klein badge met de taalcode, zodat je direct ziet waar nog werk ligt zonder per taal handmatig te switchen.

Het echte tijdwinstpunt zit in de doorklik. Klik je op een taal die al vertaald is, dan opent meteen het bewerk-formulier voor die specifieke taal. Klik je op een taal waar de override nog ontbreekt, dan wordt automatisch een nieuw formulier geopend dat al is voorgevuld met de oorspronkelijke constante en bronwaarde. Je hoeft dus niet meer eerst te navigeren, te zoeken en de gegevens over te typen, en dat geldt zowel voor de site- als voor de administrator-kant. Voor multilingual sites scheelt dit flink wat klikken bij het uitlijnen van vertalingen over alle geïnstalleerde talen.

Afkortingen toegankelijk maken vanuit de editor

In Joomla 6.1 krijgt de TinyMCE-editor er twee nieuwe knoppen bij waarmee je HTML-afkortingen (`<abbr>`-elementen) direct in de editor kunt aanmaken, bewerken en verwijderen. Hiermee kun je afkortingen zoals WWW, NAW of HTML voorzien van een volledige uitleg, zonder dat je naar de broncode hoeft te switchen of een handmatige HTML-tag hoeft te plaatsen. Bezoekers zien de uitgeschreven betekenis als tooltip wanneer ze met hun muis over de afkorting bewegen, en schermlezers lezen de volledige tekst voor in plaats van de losse letters.

Gebruiken werkt simpel: typ je tekst, selecteer de afkorting, klik op de knop "Insert or Edit Abbreviation" en vul de volledige betekenis in. Joomla maakt er automatisch geldige HTML van, in het bovenstaande voorbeeld bijvoorbeeld `<abbr title="World Wide Web">WWW</abbr>`. Wil je een afkorting later aanpassen of weghalen, dan klik je op dezelfde plek en gebruik je de "Edit" of "Remove" variant. Eenmaal ingesteld zijn beide knoppen via de TinyMCE-instellingen aan je toolbar toe te voegen, of je kiest direct voor de Advanced-preset waarin ze al zijn opgenomen. Een kleine toevoeging in de interface, maar een belangrijke stap richting WCAG AAA-toegankelijkheid voor je content.

Meer info: https://github.com/joomla/joomla-cms/pull/46820

Concepten meekijken in de articles-module zonder eerst te publiceren

De `Articles`-module krijgt in Joomla 6.1 een nuttige nieuwe optie: "Toon ongepubliceerde artikelen". Met deze schakelaar kun je in een module ook artikelen laten verschijnen die nog niet gepubliceerd zijn, ideaal voor redacteurs en klanten die concepten willen reviewen in de echte context van de website. Voorheen moest je een artikel eerst publiceren of via een omweg het backend in om te zien hoe je conceptartikel er straks uit zou zien. Nu kun je het direct op de juiste plek in de frontend bekijken, samen met de andere artikelen in dezelfde module.

Belangrijk om te weten: deze optie werkt alleen voor ingelogde gebruikers met de juiste rechten, dus normale bezoekers zien deze concepten gewoon niet. Om dat verschil zichtbaar te houden, krijgen ongepubliceerde items in de module een duidelijke "unpublished"-badge, zodat je nooit per ongeluk denkt dat een conceptartikel al live staat. De optie is niet beschikbaar wanneer je de module zo hebt ingesteld dat alleen gearchiveerde artikelen worden getoond, dat is logisch want die twee statussen sluiten elkaar uit. Voor reviewworkflows met klanten of redactieteams scheelt dit een hoop heen-en-weer, en het maakt de interne planning van content een stuk overzichtelijker.

Tags in batch verplaatsen of kopiëren, mét hun hiërarchie

Wie veel met tags werkt in Joomla weet hoe arbeidsintensief het kan zijn om een tagstructuur opnieuw in te delen. In Joomla 6.1 wordt dat een stuk makkelijker: in het tagsoverzicht kun je vanaf nu meerdere tags tegelijk selecteren en met een batch-actie kopiëren of verplaatsen, net zoals je dat al gewend bent bij categorieën en menu-items. Ook is er in de doelselectie een extra optie "Root" beschikbaar, zodat je tags rechtstreeks naar het hoogste niveau kunt tillen zonder omweg.

Featured Articles-menu-item verdwijnt uit het backend

Vanaf Joomla 6.1 beheer je featured artikelen voortaan rechtstreeks vanuit Content → Articles, waar je via de bestaande filter-dropdown "Featured" kunt schakelen tussen Yes, No of beide. Het scheelt een menu-item en voorkomt dat je in een rare staat belandt door filters die meereizen tussen schermen. Functioneel verlies je niets: alle batch-acties, de "feature/unfeature"-knop en het beheer per artikel blijven gewoon werken vanuit het reguliere artikeloverzicht. Een kleine, maar nuttige opschoning in het menu.

Populaire artikelen-module krijgt een datumfilter in het dashboard

De backend-module Populaire artikelen, die je standaard op het Joomla-dashboard tegenkomt, krijgt in versie 6.1 een handige uitbreiding: je kunt voortaan filteren op een specifieke periode. Tot nu toe toonde deze module simpelweg de meest bekeken artikelen aller tijden, met als bijwerking dat oude evergreen-content vrijwel permanent bovenaan staat en je nooit echt zicht krijgt op wat momenteel relevant is. Voor sites die al wat langer draaien is dat dashboardblok daarmee in de praktijk weinig informatief.

In de module-instellingen vind je nu een nieuw veld "Datumfilter" met drie opties. Bij Off blijft het oude gedrag behouden, dus alle hits ooit. Met Date range kies je zelf een begin- en einddatum, ideaal als je de impact van een specifieke campagne, lancering of seizoenspiek wilt meten. Met Relative date geef je een aantal dagen op ten opzichte van vandaag, bijvoorbeeld "afgelopen 30 dagen", zodat het overzicht automatisch meebeweegt met de tijd zonder dat je de instellingen elke maand hoeft bij te werken. Voor redactionele besluitvorming, bijvoorbeeld om te zien welke recente artikelen aanslaan of welke topics opnieuw aandacht verdienen, levert dat een veel bruikbaarder dashboardblok op dan voorheen.

MFA-beleid voor Super Users: nu echt afdwingbaar (of uitschakelbaar)

Multi-Factor Authentication is in Joomla al langer beschikbaar, maar één belangrijke schakel ontbrak tot nu toe: de instellingen om MFA centraal af te dwingen of juist uit te schakelen werkten niet voor Super Users. Juist die accounts hebben de meeste rechten en zijn dus het meest interessante doelwit, dus dat de strengste optie niet op de gevoeligste rol toegepast kon worden was een rare blinde vlek. In Joomla 6.1 is dit rechtgetrokken: in Users → Manage → Options → Multi-factor Authentication gelden de twee opties "Disable Multi-factor Authentication" en "Enforce Multi-factor Authentication" voortaan ook voor de Super Users-groep.

Eigen aspect ratios instellen voor de bijsnijdfunctie in Media

Wie wel eens een afbeelding bijsnijdt via de Joomla-mediabeheerder kent het aspect-ratio-keuzemenu: een vaste set van standaardverhoudingen zoals 16:9, 4:3, 1:1 en vrij. Handig voor algemeen gebruik, maar in de praktijk loop je daar snel tegen grenzen aan. Een Instagram-post in 4:5, een verticale Reel in 9:16, een Pinterest pin in 2:3 of een specifiek formaat dat een template van een klant voorschrijft, het paste niet in het keuzelijstje en je moest steeds met "vrij" en pixelmaten goochelen.

In Joomla 6.1 is dat opgelost: bij de plugin Systeem → Plugins → Media-Action - Crop is een subformulier toegevoegd waarmee je je eigen lijst aspect ratios kunt samenstellen. Toevoegen, hernoemen en verwijderen werkt rechtstreeks in de plugin-instellingen, en de notatie volgt de CSS-conventie: getallen met een slash, zoals `16 / 9`, `9 / 16` of `4 / 5`. Eenmaal opgeslagen verschijnen jouw eigen ratios voortaan in de dropdown bij Content → Media wanneer je een afbeelding bewerkt en bijsnijdt. Voor sites die met vaste huisstijlformaten werken, voor social-mediarijke contentstrategieën of voor templates met specifieke beeldverhoudingen scheelt dit een hoop handmatig rekenwerk en zorgt het voor consistentere beelden door je hele site heen.

Plugins worden lazy geladen: snellere site zonder dat je iets hoeft te doen

Een minder zichtbare maar in de praktijk goed merkbare verbetering in Joomla 6.1: alle plugins worden voortaan "lazy" geladen, met als enige uitzondering de compat-plugin voor achterwaartse compatibiliteit. Tot nu toe werd elke ingeschakelde plugin op iedere pageload meteen volledig geïnitialiseerd, ongeacht of die plugin voor de huidige pagina überhaupt iets te doen had. Op een doorsnee Joomla-site staan al snel tientallen plugins aan (system, content, editor, authentication, captcha en meer), wat onnodig geheugen en CPU kost bij elk verzoek. Vanaf 6.1 wordt een plugin pas echt geladen op het moment dat een event hem daadwerkelijk aanroept.

In de praktijk merk je dit aan kortere serverresponse-tijden, lager piekgeheugengebruik en daarmee betere Core Web Vitals, wat zowel je SEO als je hostingfactuur kan helpen. Je hoeft hier zelf niets voor te configureren, het werkt automatisch zodra je upgradet naar 6.1. Wel een eerlijke waarschuwing voor wie veel third-party extensies gebruikt: lazy loading werkt alleen correct voor plugins die de moderne event-subscriber-architectuur volgen. Oudere of slecht onderhouden plugins die nog op de impliciete oude manier events afhandelen kunnen na de upgrade onverwacht stoppen met werken. Test daarom na de update altijd kritieke functionaliteit op een staging-omgeving voordat je live gaat, en houd een oogje op je extensies-leveranciers die mogelijk een 6.1-compatibele update moeten uitbrengen.

Updaten naar Joomla 6.1

Een update van Joomla 6.0 naar 6.1 gaat via de gebruikelijke weg: in de beheerdersomgeving via Systeem > Update > Joomla. Er zijn geen backwards compatibility-issues te verwachten. Extensies die werken op Joomla 6.0 draaien in principe gewoon door op 6.1.

Zorg ervoor dat je altijd een backup maakt (en de backup test!) voordat je de update uitvoert.

De volledige lijst van wijzigingen in deze release kun je terugvinden in de officiële GitHub-milestone van Joomla 6.1.